Budva je primorski grad na Jadranskom moru u Crnoj Gori. Grad ima oko 18.000 stanovnika i sjedište je opštine Budva. Područje oko grada, duž obale, poznato je i kao Budvanska rivijera. Rivijera je centar crnogorskog turizma, i poznata po pješčanim plažama, noćnom životu. Značajni turistički objekti se nalaze unutar mletačkih zidina iz 15. veka, koje okružuje budvanski Stari grad. Stari grad je bio teško oštećen u razornom zemljotresu 1979. godine, ali je potpuno obnovljen.
Ime Stari Grad, Budva je nosila u srednjem vijeku. Većina arhitekture Starog Grada je venecijanskog porekla. Vrata, prozori, balkoni i mnoge drugi detalji su rimskog stila Venecijanske Republike. Postoje četiri osnovne crkve u Starom Gradu. Prva je Svetog Ivana, koja je sagrađena u 7. vijeku i sve do ukidanja Budvanske biskupije bila je katedrala, druga Bogorodičina crkva (Santa Maria in Punta) koja datira iz 840, treća je Svete Trojice, sagrađena 1804. godine i četvrta Svetog Save Osvećenoga. Venecijanski zidovi Starog Grada su zanimljiva turistička atrakcija.
U zemljotresu 1979. godine pojedine kuće bile su potpuno srušene, a dio zidina napukao. Za kompletno saniranje kuća, ulica i bedema bilo je potrebno 8 godina (do 1987.).
Istorija Budve
U antičkom perioudu na ovim prostorima je postojao grad. Vjeruje se da je prvobitno bio ostrvo, koje se kasnije spojilo sa obalom i napravilo prevlaku.
Grci su osnovali mnoga naselja na ovom delu Balkanskog poluostrva, međutim na teritoriji današnje Crne Gore nisu usjpeli u naseljavanju kolonista, iz razloga što im to nije dopuštalo domorodačko ilirsko stanovništvo.
Umjesto toga, postojali su samo pojedini grčki tržišni centri – emporiji. Jedan od njih je, tokom VI – V vijeka prije nove ere, bio u Budvi (Butua).
Prvi pomen ovog ilirskog grada nalazimo u V vijeku prije nove ere, kod Sofokla, a anonimni putopisni pisac navodi da se od njega do Drača putuje morem dan i noć, a kopnom tri dana. Zemlja ilirskog plemena Enhilejaca, na kojoj je osnovan grad Budva, pominje se još u mitovima vezanim za Kadmosa i Harmoniju, doseljenika iz grčke Tebe.
- Naselje Budva se spominje kao kolonizirano naselje od strane rimskih vlasti. Spominje se kao Butua-Butuanum (Budva).
- Teritoriju Budve su sada naseljavali Italici (antički Italijani), Grci i narodi sa Orijenta. Razvijeno je bilo zanatstvo te su osnovana i zanatska udruženja.
- U ranom srednjem vijeku, Budva je vizantinski grad, sa grčkom vojnom posadom (garnizonom), a nastanjivali su je i grčki i italijanski trgovci.
- Dolaskom Slovena, antička Crna Gora (Duklja) menja svoj strukturu. Romanizovani starosedaoci se povlače u utvrđene primorske gradove.
- Sloveni su nekoliko vijekova podanici vizantijskog cara. Po osamostaljenju Dukljanske kneževine Budva ulazi u njen sastav, a kasnije i u sastav Kraljevine Duklje.
- Poslije 1181. Budva je u državi je Stefana Nemanje, Kraljevini Srbiji i Carstvu. Po uzoru na Dušanov zakonik, sačinjen je u vrijeme cara Stefana Uroša IV Nemanjića – Statut grada Budve.
Mit i legenda o postanku grada
Kadmo i Harmonija – mitski osnivači Budve
Mit o nastanku Budve vezana je za mitsku ličnost Kadma, herosa iz Beotije i osnivača grada Tebe, sina feničanskog kralja Agenora i kraljice Telefase. Kadmo je napustio zavičaj tražeći svoju sestru Europu koju je oteo Zevs. U toj potrazi boravio je u mnogim grčkim gradovima, da bi se po naredbi Delfijskog proročišta skrasio u Beoti i tu osnovao čuvenu Tebu kojom je dugo vladao. Bogovi su mu ovdje za ženu dali Harmoniju, ćerku boga Aresa i Afrodite. U dubokoj starosti supružnici su prognani iz Tebe i na volovskoj zaprezi se uputili u zemlju Enhelejaca, gde su osnovali novi grad – Budvu (Bouthoe).
Po predanju Budva je i dobila ime po volovima koji su doveli Kadma i Harmoniju u ove krajeve. Enhelejcima je prorečeno da će pobediti svoje susede Ilire ako za vođu izaberu Kadma. Pošto su tako i učinili, predvođeni Kadmom pobedili su Ilire i zagospodarili njihovom zemljom. Harmonija je ovdje Kadmu rodila sina Ilirija, a pred smrt su zbog ubistva zmaja – Aresovog sina, po kazni bogova, pretvoreni u zmije sa karakterističnim plavim pegama. Njihov grob se, po predanju, nalazi negde na prostoru Boke Kotorske ili Drača. Ova legenda datira iz 2. veka.
,,K’o jedno nek budu dva! Budu dva… Po tome ostade Budva“
Legenda kaže da je jednom davno u Budvi je živeo mladi klesar Marko Mitrov. Bio je poznat po svojoj vještini. Klesao je lavove, anđele, ribe, ptice… Umjetnik i zanatlija, Marko, bio je rado pozivan da sređuje kuće svojih meštana. Zaljubio se u Jelenu.
Jelena i Marko voleli su se tajno. Jaku i čistu ljubav nisu mogli dugo kriti. Kako su naišli na neprihvatanje roditelja, mladi Jelena i Marko su rešli zajedno stradati. Skočili su u more. Ali nisu se udavili, već se dogodilo čudo. Pretvorili su se u ribe, nestali su u dubini i njihova ljubav se u morskim dubinama ostvarila. Začuo se glas: “k’o jedno nek budu dva! Budu dva… Po tome je ostalo Budva. U Markovoj kući dadoše reljef od kamena neviđene boje. Na reljefu dve ribe upletene, nerazdvojne. Kako je to znao i isklesao, nikad nije objašnjeno. I ostalo je predanje da će svako ko reljef dodirne svojoj ljubavi pomoći da postane čvrsta i postojana kao kamen.
Šta posjetiti u Budvi i okolini
Budva je riznica zanimljivih građevina kako mletačkih graditelja, tako i srednjovekovnih arhitekata i slikara.
Saznajte više o gradu u kome provodite svoje najljepše dane odmora. Značajne građevine i ustanove:
- Moderna galerija Budva
- Muzej grada Budve
- Crkva Santa Marija in Punta kao i Citadela Budva, Crkva Sv. Trojice, Crkva Sv. Ivana, Manastir Podlastva, Manastir Stanjevići, Manastir Podmaine
- Citadela Budva
- Spomen dom Stjepana Mitrovog Ljubiše, pisca značajnog dela ,,Kanjoša Macedonovića“
Upoznajte budvansku obalu
Obala opštine Budva pleni svojim prirodnim ljepotama kao i sadržajima za đecu i odrasle.
Plaže Budvanske rivijere ubrajaju se u najljepše plaže crnogorskog primorja i skoro sve su zaštićene.
Još u periodu između dva svjetska rata neke od njih smatrale su se najljepšim evropskim plažama. I sada se može pohvaliti velikim brojem turista iz raznih krajeva svjeta. Atraktivne i značajne plaže i mjesta su: Petrovac, Sveti Stefan, Plaža Miločer, Bečićka Plaža, Slovenska plaža, Plaža Mogren, Plaža Jaz, Plaža Pržno, Plaža Drobni pijesak.
Manifestacije
Budvanska rivijera je bogata sadržajima poput muzičkih koncerata, pozorišnih festivala, a među najpoznatijima je Međunarodni festival u Budvi koji se održava svake godine u aprilu.
